วัดสะแก สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2230 ไม่ปรากฎนามผู้สร้างที่ชัดเจน คาดการณ์ว่าน่าจะเป็นพ่อค้า ประชาชนภายในระแวกนั้นร่วมกันสร้างขึ้น และได้รับการสถาปนาเป็นพระอาหลวง เมื่อวันที่ 1 ส.ค. พ.ศ. 2529 ปัจจุบันมีสถานะเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี 

ประวัติ
วัดสุทธจินดาแต่เดิมก่อนที่จะมาเป็นวัดสุทธจินดาในปัจจุบันมีวัดเก่าอยู่สองวัด คือวัดบรมจินดาอยู่ทางส่วนใต้ มีเขตแต่สระข้างพระอุโบสถไป วัดสมบูรณ์จิ๋วสีมาราม อยู่ทางส่วนเหนือ มีเขตแต่คลองผ่านกลางวัดไปท่ามกลางระหว่างสองวัดนี้ อันเป็นที่ตั้งศาลาการเปรียญอยู่เดียวนี้ เป็นสวนของหลวงเทพานุพัฒน์ (เปลี่ยน สุรคุปต์) ซึ่งเจ้าของยกให้

เมื่อพ.ศ. 2458 ทางราชการได้ย้ายศาลากลางว่าการมณฑลนครราชสีมาจากกลางเมือง ซึ่งตั่งอยู่ทางทิศเหนือของวัดพระนารายณ์มหาราช มาตั้งที่มุมกำแพงเมืองด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ โดยสร้างเป็นอาคาร 2 ชั้น ได้รื้อกำแพงเมืองด้านด้านตะวันนั้นออก เพื่อให้มองเห็นศาลาว่าการและสนามภายในถนัดชัดแจ้ง และเป็นสาเหตุให้มองเห็นวัดบรมจินดาและวัดสมบูรณ์จิ๋วซึ่งเป็นวัดที่กำลังอยู่ในสภาพทรุดโทรม ไม่รับกันกับศาลาว่าการที่สร้างขึ้น ทางราชการคิดที่จะพัฒนาวัดขึ้นใหม่ให้มีสภาพที่ดีกว่าที่เป็นอยู่ ดั่งนั้นบรรดาข้าราชการ ทหาร พลเรือน คหบดี และพ่อค้า มีพระยาเพ็ชรปาณี (ดั่น รักดประจิต) สมุหเทศาภิบาลมณฑลนครราชสีมา จึงร่วมปรึกษาและเห็นต้องกันว่า นครราชสีมาเป็นเมืองใหญ่ เป็นเมืองเอกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือควรมีวัดที่สง่างามอยู่ใกล้ศาลาว่าการมณฑล โดยรวมวัดสมบูรณ์จิ๋วกับวัดบรมจินดาให้เป็นวัดเดียวกัน และสร้างขึ้นใหม่เพื่อให้เป็นที่สถิตของพระมหาเถระผู้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าคณะมณฑลในขณะนั้นต่อไป

เมื่อปรึกษาหารือเป็นที่ตกลงกันแล้วจึงมีใบบอกลงมายังกรุงเทพมหานคร กราบทูลพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ขอประทานพระอนุญาตรวมวัดสร้างใหม่ สมเด็จพระสังฆราชเจ้าประทานอนุญาต และได้ประทานนามวัดว่า วัดสุทธจินดา และโปรดฯ ให้ยกวัดนี้เป็นพระอารามหลวง เมื่อพ.ศ. 2478

วัดพายัพก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2200 ไม่สามารถค้นหาประวัติว่าใครเป็นผู้สร้าง โดยเมื่อครั้งสมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงสร้างเมืองนครราชสีมาเสร็จแล้ว ได้ทรงสั่งบูรณะวัดที่อยู่ในกำแพงเมืองนครราชสีมา ทั้ง 6 วัด คือ วัดพระนารายณ์มหาราช วัดบูรพ์ วัดสระแก้ว วัดบึง วัดพายัพ และวัดอิสาน วัดพายัพได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2508 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งแรก เมื่อประมาณ พ.ศ. 2240 ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2539

ต่อมาเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2551 มีการสถาปนาเป็นพระอารามหลวง

อาคารเสนาสนะ

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถศิลปะอยุธยาตอนปลาย มีรูปทรงแอ่น โค้งคล้ายเรือสำเภา ใช้ธรรมจักรตกแต่งบริเวณซุ้มหน้าต่างรอบอุโบสถ ภายในประดิษฐานพระประธาน ปางปฐมเทศนาห้อยพระบาท ภายนอกมีกำแพงแก้ว ก่ออิฐถือปูน เสากลม ทรงไทยแบบเสาตะลุงล่ามช้าง ยอดเสาลูกแก้วเม็ดทรงมัณฑ์

กุฏิวายุภักษ์ อาคารทรงไทย 2 ชั้น ชั้นบนเป็นสำนักงานเจ้าอาวาส ชั้นล่างเป็นถ้ำหินงอกหินย้อยจำลอง ก่อด้วยอิฐถือปูน มีช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ เป็นนกนกวายุภักษ์ ซึ่งเป็นนกประจำทิศพายัพ หอพระธรรมจักร อาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ทรงไทยประยุกต์ รูประฆังยอดโดมติดวงล้อธรรมจักร และหอระฆัง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2521 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กทรงบุษบก กว้าง 5 เมตร สูง 5 เมตร

วัดยังมีพระบรมราชานุเสาวรีย์สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ในท่าประทับยืน ประดิษฐานอยู่ในศาลาทรงไทย ก่อด้วยอิฐถือปูน โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม-แผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2511 และสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดนครราชสีมา แห่งที่ 81

รายนามเจ้าอาวาส

• พระครูปลัดหร่าย อินฺทโชโต พ.ศ. 2469–2507
• พระราชวิมลโมลี (ดำรง ทิฏฐธมฺโม) พ.ศ. 2520–2559
• พระมหาพงษ์เชฏฐ์ ธีรวํโส

วัดพระนารายณ์มหาราชวรวิหาร หรือ วัดกลางนคร จัดเป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองที่ประชาชนให้ความเคารพนับถือ ในสมัยก่อนมีพิธีอย่างหนึ่งคือ พิธีที่ข้าราชการทุกแผนก จะต้องสาบานตนว่าตนจะต้องรับราชการสนองพระเดชพระคุณด้วยความจงรักภักดี ปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต พิธีนี้เรียกว่า พิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา ทางราชการได้ใช้วัดพระนารายณ์มหาราช วรวิหาร เป็นสถานที่ในการประกอบพิธี รวมทั้งให้เป็นสถานที่ทำพิธีสวดเสกน้ำพระพุทธมนต์ถวายในงานพระราชพิธีเสวยราชสมบัติ

เคยเป็นที่ตั้งอนุสาวรีย์บรรจุอัฐิของท้าวสุรนารี ตรงมุมทิศพายัพของวัด ต่อมา พ.ศ. 2477 จึงได้ย้ายออกจากวัดไปประดิษฐานที่ประตูชุมพล จนทุกวันนี้

ในปัจจุบันวัดพระนารยณ์ ยังมีศิลปะวัตถุ พร้อมทั้งแบบสถาปัตยกรรมของสมัยกรุงศรีอยุธยา และปูชนียสถานภายในวัดประกอบด้วย พระอุโบสถที่ตั้งอยู่เกาะกลางสระบัวทิศตะวันออกของวัด พระวิหารหลวงและเทวรูปพระนารายณ์สี่กร จำหลักด้วยหินทรายฝีมือขอมโบราณ อันเป็นสัญลักษณ์แสดงพระนามผู้สร้างวัด

ลักษณะวัด พัทธสีมา

ประเภทวัด พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิด วรวิหาร

อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย พระอุโบสถ มณฑปครอบรอยพระพุทธบาท ศาลาการเปรียญ ศาลาแก้ว พระตำหนักด ศาลาปฏิบัติธรรม กุฏิสงฆ์ หอระฆัง ศาลาบำเพ็ญกุศล ฌาปนสถาน และห้องสมุด

การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ

1. พระเทพสุทธาจารย์ (โชติ คุณสมฺปนฺโน) (พ.ศ. 2506-2517)

2. พระมงคลวัฒนคุณ (เพิ่ม กิตุติวฑฺฒโน) (พ.ศ. 2517-2529)

3. พระครูเขมคุณโสภณ (จันทร์ เขมสิริ) (พ.ศ. 2529-2534)

4. พระราชวรญาณ (วิจิตร จิตฺตทนฺโต) รักษาการ (พ.ศ. 2534-2536)

5. พระครูสุทธิศีลสังวร (ประสิทธิ์ ฐานิสฺสโร) (พ.ศ. 2536-2538)

6. พระครูโสภณวชิรคุณ (สวาสดิ์ กมโล) (พ.ศ. 2539

7. พระวินัยโมลี (คำปอน สุทธิญาโณ) เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน

สิ่งที่น่าสนใจ

- สำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดนครราชสีมา แห่งที่ 177

- โรงเรียนพระปริยัติธรรม

- สักการะความงามตามรอยธรรมขององค์พระประธาน

- รอยพระพุทธบาท การขึ้นไปสักการะ จะต้องเดินขึ้นบันได จำนวน 183 ขั้น

- ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์

วัดบึง สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2220 ในสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยเป็นวัดที่สร้างพร้อมๆ กับการสร้างเมืองนครราชสีมา โดยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โปรดฯ ให้โดยพระยายมราช หรือ สังข์ เป็นผู้สร้างโดยมีช่างชาวฝรั่งเศสเป็นผู้ช่วยออกแบบผังเมือง เมื่อสร้างผังเมืองเสร็จ จึงโปรดฯ ให้ประชาชน และคฤหบดีและขุนนาง สร้างวัด 6 วัด คือ วัดพระนารายณ์มหาราช(วัดกลาง) วัดบูรพ์ วัดอิสาน วัดพายัพ วัดบึง และวัดสระแก้ว

วัดบึง สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นวัดที่เจ้านาย หรือขุนนางชั้นผู้ใหญ่ในสมัยนั้นสร้างขึ้น เพราะมีหลักฐานทางโบราณคดี ทั้งทางด้านศิลปกรรและสถาปัตยกรรม คือ พระอุโบสถ พระพุทธรูปประธาน ใบเสมา และองค์ประกอบอื่นๆ และวัดบึงมีสมญานามว่า วัดบึงขุนนาง

พระอุโบสถ

พระอุโบสถ ก่อสร้างด้วยการก่ออิฐถือปูน ขนาดกว้าว 12.15 เมตร ยาว 22 เมตร สูง 30 เมตร หลังคาลาด 4 ชั้น เครื่องบนเป็นไม้มุงด้วยกระเบื้องดินเผา ฐานมีลวดลายบัวโค้งเป็นฐานสำเภา เรียกตามภาษาช่างว่า โค้งปากตะเภา สองข้างผนังชั้นนอกมีคันทวยข้างละ 6 ตัว รวม 12 ตัว ทำเป็นรูปนาคแกะสลักไม้ประดับด้วยกระจกสี ประตูทางเข้าด้านหน้ามี 3 ประตู ด้านหลังมี 2 ประตู อกเลาประตูแกะสลักลวดลายไทย มีหน้าต่งด้านละ 5 ช่อง รวม 10 ช่อง

ส่วนด้านบนของพระอุโบสถ ด้านทิศตะวันออกหน้าบันไม้แกะสลักรูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ อย่ตรงกลางรอบข้างเป็นลายก้านขด ทิศตะวันตกหน้าบันเป็นรูปพระนารายณ์ทางครุฒวาหนะท่านกลางก้านลายขด มีช่อฟ้าใบระกาและหางหงส์ประดับด้วยกระจกสี

พระประธานในพระอุโบสถ

พระประธานเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย (หลวงพ่อโตอู่ทอง) ขนาดหน้าตัก กว้าง 6 ศอก ประทับนั่งขัดสมาธิราบพระหัตถ์แสดงปางมารวิชัย พระพักตร์ค่อนข้างเหลี่ยม ลงรักปิดทอง เป็นพระพุทธรูปที่มีลักษณะศิลปกรรมสมัยอยุธยาตอนปลายถึงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น